BAŞARIYI ŞANSA BIRAKMAYIN!
Özel Ders Yardım ile Matematikte Başarı
www.ozeldersyardim.com
ANKARA

ATATÜRK VE MATEMATİK

Cumhuriyetten bu yana dini ve pozitif bilimlerin büyük ölçüde gelişmesini Atatürk’e borçluyuz. Özellikle pozitif bilimlerin içinde yer alan matematiğin hayatımızdaki gelişimi ve değişiminin etkisi artmakla birlikte Atatürk’ün de hayat felsefelerinin arasına girmiştir.

İlke ve İnkılaplar değişmiş bir çok alanda köklü değişimler yapılmıştır. Her şey halkın lehine olmaya başlamış, tüm düşünce ve davranışlar da onun etrafında şekillenmeye gayret gösterilmiştir. Latin harflerinin kabulünden sonra ilim dünyası da bu harflere uymuş, yazılan ve üretilen her şey artık Latin harfleriyle yazılmaya başlanmıştır.

Atatürk sosyal bilimlere olduğu kadar pozitif bilimlere de önem vermiştir. Bilhassa matematiğe büyük ilgi duyan Atatürk matematiğin insan topluluklarına yol gösteren bir ilim dalı olduğunu vurgulamıştır. Osmanlı Türkçesi döneminden henüz yeni çıkıldığı için okullarda ve ilim sahası olan diğer yerlerde bazı terimler ve konulardaki kavramlar Arapça ve Farsça idi. Atatürk, Sivas’ta yaptığı bir okul ziyaretinde matematik ve geometri derslerinde kullanılan terimlerin zor anlaşıldığını görmüş ve şu düşüncesini ifade etmiştir. “Fen terimleri o suretle yapılmalı ki anlamları ancak istenilen şeyi ifade edebilsin”. Uzun araştırmaları sonucunda 1936-1937 yılları arasında ‘’geometri’’ adlı bir kitap çıkarmıştır. 44 sayfalık kitabı kendi eliyle yazan Atatürk Arapça ve Farsça terimlerin karşılıklarını kendi tanımıyla ortaya koymuştur. boyut, uzay, yüzey, düzey, çap, yarıçap, kesek kesit, yay, çember, teğet, açı, açıortay, içters açı, dışters açı, taban, eğik, kırık, çekül, yatay, düşey, yöndeş, konum, üçgen, dörtgen, beşgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, paralelkenar, yanal, yamuk, artı, eksi, çarp, bölü, eşit, toplam, oran, orantı, türev, alan, varsayı, gerekçe gibi terimler Atatürk tarafından türetilmiştir . Atatürk’ün türettiği matematik terimleri ve yaptığı geometri tanımlarının hemen hemen tümü bugüne değin değişmeksizin kullanıla gelmiştir. O’nun türettiklerinden sadece birkaç terim sonradan küçük ölçüde değiştirilmiştir. Örneğin Fransızca “hypothese’in karşılığı olan Osmanlıcıdaki” faraziye’nin yerine Atatürk, Türkçe “varsayı” terimini türetmiş ve sonradan bu terim “varsayım” biçimini almıştır. Aynı şekilde O’nun “tümey açı”, “bütey açı” terimlerinin yerini “tümler açı”, “bütünler açı” terimleri almıştır. Çok az sayıda ve sınırlı olan bu terim değişikliklerini, Atatürk’ün dildeki temel ilkesinin doğruluğunun birer kanıtı saymak gerekir.

Atatürk yeni türettiği terimlerle matematik ilmine büyük katkı sağlamıştır. Devlet adamı olmasının yanı sıra büyük ilme ve kültüre sahip olan Atatürk gelecek nesillere ilminin ve dehasının izlerini bırakmıştır.